Nau mai, tahuti mai e te iwi, ki Te Wiki o te Reo Māori 2020! I te tīmatanga mai o tēnei tau i haruru katoa te ao i te taenga mai o te Mate Korona me ngā piere nuku e pāngia tonutia ana ki a tātou. 

Ahakoa tēnā, i pāmārō a Te Taura Whiri i te Reo Māori ki te tutuki i ōna ake whāinga kia whakatairangahia tō tātou reo Māori ki te motu whānui. I wānanga tahi tō mātou whare ki te āta whakaaro ‘me pēhea e koke tonu ai te kaupapa o Te Wiki o te Reo Māori ki te kore ōna parirau e rangiwhāwhā ki ngā tōpito katoa o te motu mā ngā hīkoi whakanui i te reo?’.

Nā wai rā ka hua mai ko Te Rangaihi Reo Māori – te kaupapa e taea ai e te ao whānui te tutuki i tōna ake kāenga. Kua whakaarohia e tō mātou whare ‘Mehemea kei tō kāenga koe me te hiahia kia whai wāhi mai ki tēnei kaupapa, me rēhita mai, me rite hoki koe ki te whakatutuki tētehi ‘mahi Māori’. Mā te hui topa tō rangaihi reo Māori e whakaatu atu ki te motu – waiata mai, haka mai, īnoi mai, aha mai ai. I tūmanakotia e tō mātou whare ka eke te tokomaha e rēhita ki te kotahi miriona tāngata. Nā whai anō me he ringa kaha kua pahika ngā rēhita i te kotahi miriona tāngata hipa atu. Inā te ātaahua o Te Wiki o te hunga pīkoko ki tō tātou reo Māori.

 

Nō mua kē i Te Rangaihi Reo Māori, i karangahia ahau hei manuhiri, hei waha kōrero ki te punua pāoho a Taringa. Ko tāku e whai nei, ko te noho tahi, kōrero tahi, wānanga tahi ki te taha o taku tungāne me ngā mātanga reo kia whiria motuhake ai Te Taura Whiri i te Reo Māori ki Te Wānanga o Aotearoa.

Ka tae atu au ki Kirikiriroa ka whakamīharo atu ki ngā kaupapa reo Māori e whakanui ana i Te Wiki o te Reo Māori. Engari ehara i te mea ko Te Wiki o te Reo Māori me tōna kotahi te kaupapa e whakanui ana i to tātou reo i te marama o Mahuru – ko Mahuru Māori anō tēnā. Mā ēnei kaupapa e rua tō tātou reo e ora, e noho hei ahurea o te marea. Kua tīpakohia te kaupapa a ‘te reo o te wā’ hei kaupapa kōrero mā mātou te kāhui kua whai wā ki a Taringa. 

Kua whakaritea te papa kōrero kia pāhotia ā-mataora ki te motu, ka noho rā ko te ‘tokotoru tapu’ ki ngā hōpa nā wai ka tīmata te kōrero. I rere noa te kōrero a te tokotoru, nā wai ka karangahia taku ingoa kia takatū au ki te kōrero. Ahakoa te mānukanuka i rongo ai ahau, i noho rā au ki tō rātou taha ki te āta huritau tēnei mea ‘te reo o te wā’. I uia ahau ki ngā pātai nui, pēnei nei te hanga;

 

‘he aha tā Te Taura Whiri mahi e waihanga ai ngā kupu hou?’

 

I rere pai ai te kōrero, i puta mai ētehi akoranga hou e hāngai ana ki ‘te reo o te wā’. Ahakoa tonu te wera o te tūru i noho ai ahau, ko te noho tahi wānanga tahi tēnā i kikī ai te whatumanawa i te nui o te aroha, ka mutu ko ngā tungāne/ tuākana/ mātanga reo e whakahaere ana i tēnei kaupapa a Taringa kei taumata kē. Kua waimaria katoa au te whai wāhi atu ki tēnei kaupapa me aku mihi nui ki taku tungāne a Whakarongotai, waihoki ki te whānau o Te Wānanga o Aotearoa me taku whare whakaruruhau a Te Taura Whiri i te Reo Māori.

Tēnei au e tuohu nei me te ngākau whakaiti. Mei kore ake koutou.

  

Hononga whaipānga:

- Te Rangaihi Reo Māori 
- Taringa
- Mahuru Māori